Stel cookie voorkeur in
navigatie

Alle kansen van de wereld

Surplus is een collectief van 24 scholen die intensief samenwerken. Surplus betekent meer. Meer kansen voor leerlingen en medewerkers. Meer onderwijs dat werkt. Meer talentontwikkeling. Meer resultaat. Op de scholen van Surplus krijgen groot en klein alle kansen om te ontdekken waar zij goed in zijn. Alle kansen om de wereld te onderzoeken. Alle kansen om te leren zelf antwoorden en oplossingen te vinden. > lees meer

OGO-school scoort hoger op leesmotivatie

Tijdens het schooljaar 2011-2012 heeft een groep pabostudenten van InHolland op een aantal Surplusscholen onderzoek gedaan naar begrijpend lezen. Het doel van dit onderzoek was tweeledig: de ontwikkeling van onderzoeksvaardigheden bij toekomstige leerkrachten én het  verzamelen van meer informatie over de succesfactoren van begrijpend lezen. Onlangs presenteerden de studenten de resultaten aan de directeuren van Surplus.

 

Bij het onderzoek waren diverse Surplusscholen betrokken en werden verschillende onderzoeksvragen geformuleerd. Zo vroeg de Julianaschool uit Schagen zich af of er een verschil is in de leesmotivatie van kinderen die begrijpend lezen krijgen aangeboden op een OGO-school – zoals de Julianaschool – of op een methodegebonden school. Bij dit onderzoek werden methodegebonden Surplusscholen De Sluis, De Springschans, Torenven en Alvitlo betrokken, vertellen studenten Evelien Pater, Hester Leenders en Rojanne Jong. “Het onderzoek richtte zich op de groepen 5 tot en met 8. We hebben ook de leerkrachten gevraagd een enquête in te vullen.” De leesmotivatie werd verdeeld in zeven schalen, waaronder nieuwsgierigheid en interesse, leesplezier, voorkeur voor uitdaging en de relevantie van lezen. Het onderzoek wijst uit dat het met de leesmotivatie op alle scholen goed zit. Op een schaal van 0 tot 4 scoren de scholen tussen een kleine 2,5 en bijna 3,5. Ook blijkt dat er ‘een klein, maar significant verschil’ in leesmotivatie is tussen OGO-scholen en methodegebonden scholen. “Op zes van de zeven motivatieschalen scoren de OGO-scholen hoger”, zetten de studenten uiteen. Alleen op het punt van self efficacy doen de methodegebonden scholen het beter. “Self efficacy zegt iets over het vertrouwen in eigen kunnen, in dit geval de vaardigheid om teksten te lezen en te begrijpen.

 

Teksten zoeken
Uit een enquête onder leerkrachten blijkt dat OGO-scholen meer informatieve boeken gebruiken voor zaakvakken en dat de leerkrachten kinderen vaker zelf relevante teksten laten zoeken bij de leerstof. “De leerkrachten van OGO-scholen zoeken ook zelf teksten die de kinderen aanspreken, terwijl methodegebonden scholen vaker kiezen voor de teksten uit de methode voor begrijpend lezen. Verder maken kinderen op OGO-scholen vaker begripsvragen, opdrachten en werkstukken over de teksten die zij hebben gelezen.” De studenten adviseren de scholen om met name de groepen 7 en 8 te blijven motiveren met lezen. “Wij kunnen namelijk in de resultaten terugzien dat deze groepen minder gemotiveerd zijn dan de groepen 5 en 6.” Thomas Bakker, directeur van De Sluis in Anna Paulowna, is blij met de onderzoeksresultaten. “Onze school kwam er goed uit. Alleen de betrokkenheid van kinderen bij begrijpend lezen zou beter kunnen. Dit gaan we aanpakken door de lessen meer ‘breinfijn’ aan te bieden. Dat betekent: meer inspelen op de beleving van kinderen en zo de betrokkenheid stimuleren.”

Sabrina Burger en Tamara Verkerk verdiepten zich in de aansluiting tussen begrijpend leesstrategieën en de Citotoetsen begrijpend lezen, respectievelijk op De Dubbele Punt en de Julianaschool. Tamara: “Leerlingen van de Julianaschool halen schoolbreed lagere scores voor begrijpend lezen. Het lijkt erop dat er onvoldoende aansluiting is tussen  de leesstrategieën van de school en die waarop de Citotoetsen zijn gebaseerd.” Haar onderzoek maakt duidelijk dat de Julianaschool enerzijds leesstrategieën aanbiedt die niet door Cito worden getoetst, terwijl Cito leesstrategieën toetst die de Julianaschool niet aanbiedt. Zij raadt de school aan het aanbod op de toetsen af te stemmen. “En op basis van Citotoetsen van de afgelopen jaren kan de school zelf een analyse maken van het niveau van de leesstrategieën.” Sabrina dook op De Dubbele Punt in de probleemstelling welke leesstrategieën in het begrijpend leesonderwijs

 

 

vanuit de methodes Taalleesland en Nieuwsbegrip de leerkracht meer centraal moet stellen in groep 4 om de Citoresultaten te verbeteren. Het onderzoek maakt duidelijk dat leesstrategieën zoals het benoemen van de tekstsoort en oriëntatie op de structuur van de tekst goed scoren. Daar tegenover staan slecht scorende leesstrategieën zoals het afleiden van de betekenis van moeilijke woorden uit de context, samenvatten en het vinden van de hoofdgedachte van de tekst. Sabrina raadt de school aan de getoetste leesstrategieën te oefenen. Daarbij is de volgorde van aanbieden van belang. “Verder blijkt Nieuwsbegrip tot de beste resultaten te leiden.” Zij raadt De Dubbele Punt aan om de Citoresultaten bij te houden en te analyseren, om zo tot betere resultaten te komen. “Er zijn blijkbaar hiaten tussen ons aanbod en de toets, dus daar gaan we aan werken”, concludeert directeur Jan Jaap Engel. “Verder is door dit onderzoek bij ons opnieuw de vraag op tafel gekomen in welke groep we moeten beginnen met begrijpend lezen. Nu beginnen we in groep 4 maar misschien is dat te vroeg en is groep 5 een beter startmoment.” Mart Sevenhuijsen, directeur op de Springschans, vindt de uitkomst over de leesstrategieën een eye opener. “We gaan meer focussen op de leesstrategieën die Cito toetst. Een leuke vraag voor een vervolgonderzoek zou zijn of die leesstrategieën ook leiden tot beter leesonderwijs.”

 

Hoger doel
Natuurlijk is het onderzoeksresultaat van belang, maar er is nog een hoger doel, benadrukt Ap Strampel, directeur van de Alvitlo en De Marske en betrokken bij de samenwerking met InHolland. “We willen een onderzoekende houding stimuleren bij leerkrachten, en waar kun je daarmee beter beginnen dan op de pabo? Deze studenten leren nu al te reflecteren op hun handelen en na te denken over vragen als: hoe kan ik de opbrengsten van mijn klas beïnvloeden en welke factoren spelen daarbij een rol? Of: hoe kan ik ouders beter betrekken bij het leerproces? Zo’n onderzoekende houding zien we graag bij al onze leerkrachten want daarmee groeit de kwaliteit van ons onderwijs.”
 

Reageer Meer publicaties

Nieuws

  • Geplaatst op 20 juni 2019

    Meerkoet werkt mee aan nieuwe curriculumn PO

    Onze obs De Meerkoet in Dirkshorn is een van de ontwikkelscholen die bouwstenen aandragen voor het nieuwe curriculum voor primair en voortgezet onderwijs. Ze werden geïnterviewd voor de editie m...
    Lees verder
  •  

    Geplaatst op 01 april 2019

    Reportages KidzReporterz in première

    Onlangs gingen de eerste reportages van de KidzReporterz teams bij Surplus in premiere in het Scagon Theater in Alkmaar. Het gaat om de reportage 'Leren in het echt’ gemaakt door leerlingen van...
    Lees verder
Meer nieuws